|
Urodził się w rodzinie chłopskiej w Wierzchosławicach (pow. tarnowski). Ukończył 4 klasy szkoły elementarnej, lecz wiele czasu poświęcił samokształceniu. Wcześnie debiutował na łamach "Przyjaciela Ludu". Przez wiele lat (1908-31) pełnił obowiązki wójta w rodzinnej gminie. W roku 1908 został posłem do galicyjskiego Sejmu Krajowego, a później parlamentu Austro-Węgierskiego. Jeszcze przed wybuchem I wojny stał się czołową postacią galicyjskiego ruchu ludowego - po rozłamie w 1913 r. został wiceprezesem PSL "Piast" (prezesem - w 1919 r.) W czasie I wojny światowejpoczątkowo popierał niepodległościową działalność Legionów, lecz rozczarowany postawą władz austriackich, stał się zwolennikiem orientacji prokoalicyjnej i zbliżył się do endecji. U progu niepodległości stanął na czele utworzonej w Krakowie Polskiej Komisji Likwidacyjnej, odmówił natomiast udziału w rządzie lubelskim Daszyńskiego. Trzykrotny premier RP. W okresie wojny 1920 r. jako premier przewodził Radzie Obrony Narodowej. W 1923 r. stanął na czele tzw. rządu Chjeno-Piasta, który upadł przed końcem roku. W 1926 r. utworzył kolejny - o podobnym obliczu politycznym - gabinet, który upadł już po kilku dniach, wskutek majowego zamachu stanu. Gdy Piłsudski zdecydował się na rozprawę z opozycją, Witos wraz z przywódcami Centrolewu został skazany na osadzonenie w Brześciu. Po procesie zdecydował się na emigrację. Stronnictwo Ludowe powierzyło mu w 1931 r. funkcję prezesa Rady Nadzorczej (a od 1935 r. prezesa SL). Był jednym z twórców antysanacyjnego Frontu Morges. Po upadku Czechosłowacji (gdzie przebywał) powrócił do kraju. Więziony przez Niemców, odrzucił propozycję kolaboracji. Po zwolnieniu z więzienia, ciężko już chory, żył w Wierzchosławicach pod nadzorem KRN. Po wojnie nie przyjął oferowanego mu stanowiska w KRN. Prace jego opublikowano w zbiorze Wybór pism i mów (1939 r.); w 1965 r. w Paryżu ukazały się Moje wspomnienia. W latach 1988-2003 Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza opublikowała cztery tomy pism W. Witosa (Moje wspomnienia, cz. I, Moje wspomnienia, cz. II, Moja tułaczka w Czechosłowacji, Publicystyka). W przygotowaniu tom V Przemówienia. Publikacja została opatrzona obszernymi przepisami i indeksem osobowym. (na podstawie książki R. Habielskiego i J. Osicy pt. "Między niewolą a wolnością - Kronika czterech pokoleń 1990-1997") |
![]() | |
|
| DZIEŁA WYBRANE -Tom 1, Moje wspomnienia. Część 1 (do roku 1918) ( Wyd. II, s. 482, format B-4, opr. twarda lakier.) Pierwsza część przygotywanego pięciotomowego cyklu, prezentującego wspomnienia, dzienniki, publicystykę, pisma polityczne i korespondencję wybitnego, chłopskiego męża stanu. Dzieła wybrane Wincentego Witosa opracowano w przekonaniu, iż będą pomocne w poznaniu dziejów Polski, wsi i ruchu ludowego w XX w. Tom 1. Dzieł... zawiera pierwszą część Moich wspomnień Wincentego Witosa, obejmującą dzieciństwo, młodość i działalność polityczną Witosa w zaborze austriackim, czyli okres do roku 1918. |
![]() | |
|
| DZIEŁA WYBRANE -tom II Moje wspomnienia. Część 2 (lata 1918-1933) ( Wyd. I, s. 627, format B-4, opr. twarda lakier.) Wspomnienia obejmujące okres, w którym Wincenty Witos był premierem, pełnił funkcję prezesa PSL "Piast", a następnie Rady Naczelnej SL. Wybitny polityk przedstawia proces kształtowania się II Rzeczypospolitej - walkę o granice i ustroj, działalność parlamentu i partii politycznych, omawia zamach majowy, kształtowanie się antyrządowej opozycji i powołanie Centrolewu, pobyt w Brześciu i proces brzeski, charakteryzuje sytuację społeczno- polityczną na początku lat trzydziestych. |
![]() | |
|
| DZIEŁA WYBRANE -tom III Moja tułaczka w Czechosłowacji (lata 1933-1939) ( Wyd. I, s. 640, format B-4, opr. twarda lakier.) Trzeci, ostatni tom wspomnień Wincentego Witosa - przywódcy ruchu ludowego zmuszonego do politycznej emigracji, obejmuje lata 1933-1939. |
![]() | |
|
| Dzieła wybrane: Tom 4, Publicystyka Wyd. I, s. 456, format B-5, opr. twarda + obwoluta "...Wincenty Witos, wybitny polityk i mąż stanu, przywódca ruchu ludowego i chłopów polskich, pełniąc najwyższe funkcje państwowe i partyjne, przywiązywał dużą wagę do słowa pisanego. Od początku swej działalności politycznej aż po ostatnie dni życia chwytał często za pióro, by poprzez publikowane artykuły i broszury prezentować swoje racje polityczne, ale także by kształtować postawy chłopów, członków i działaczy ruchu ludowego, wytyczyć ruchowi ludowemu kierunki działania. Pisarstwo polityczne było więc bardzo ważnym instrumentem w Jego pracy dla Polski, chłopów i ruchu ludowego..." Wyboru dokonał, do druku przygotował, przedmową i przypisami opatrzył Józef Ryszard Szaflik |